Technika masażu klasycznego - ugniatanie

Jest to podstawowa technika w masażu klasycznym, oddziaływująca przede wszystkim na tkankę mięśniową. Na technikę tę przeznacza się zwykle w masażu najwięcej czasu, tzn. około 40% całego zabiegu w masażu leczniczym i nawet 60% w masażu sportowym. Ugniatanie wymaga od masażysty szczególnie starannego przygotowania, a także dobrej kondycji fizycznej, gdyż chwyty tu występujące wymagają nieco większego wysiłku niż w pozostałych technikach.

CEL TECHNIKI:

• duże przekrwienie masowanego obszaru, a co się z tym łączy - zwiększenie szybkości przepływu krwi, także limfy i ułatwienie wymiany tkankowej w mięśniach (lepsze odżywianie i szybsze odprowadzenie produktów przemiany materii)
• uregulowanie, czyli sprowadzenie do pożądanego, fizjologicznego napięcia (tonusu) mięśniowego poprzez mechaniczne oddziaływanie na receptory czucia głębokiego, odpowiadające za to napięcie (wrzeciona nerwowo-mięśniowe i aparaty Golgiego) - tonus mięśni powinien zostać zwiększony, np. w niedowładach czy zanikach, a zmniejszony po wysiłku fizycznym
• przyspieszenie ogólnej regeneracji mięśni po intensywnym wysiłku fizycznym
• zwiększenie elastyczności tkanki mięśniowej oraz ścięgien
• pobudzenie poprzez receptory czucia głębokiego ośrodkowego układu nerwowego

TECHNIKA ZABIEGU:

W ugniataniu wyróżnia się cztery podstawowe ruchy, które pod względem techniki wykonywania różnią się między sobą w zasadniczy sposób. We wszystkich ruchach obowiązują jednak pewne wspólne zasady metodyczne. Charakterystyczną cechą wszystkich ruchów stosowanych w ugniataniu i odróżniających je od innych technik jest zasada, że ręka masująca nie ślizga się po skórze, lecz wyraźnie i zdecydowanie chwyta za masowany mięsień lub grupę mięśni, starając się je odciągnąć od części kostnych. Mięsień chwyta się między złączone ze sobą palce 2-5 a silnie odwiedzony kciuk (nie dotyczy chwytu szczypcowego). Ruchy powinny być wykonywane w sposób możliwie płynny, bez odrywania rąk od powierzchni masowanej i bez gwałtownych szarpnięć oraz tak, aby między dłonią a częścią masowaną był jak najmniejszy prześwit. Opisane niżej ruchy można - w zależności od masowanego obszaru - modyfikować poprzez niewielką zmianę ułożenia rąk, przy czym muszą być zachowane podstawowe zasady metodyczne. Poszczególne ruchy ugniatanie można przeplatać z głaskaniem bądź wstrząsaniem.

RUCHY:

1. Ugniatanie okrężne opuszkami palców i kciukiem - można wykonywać w sposób naprzemienny (na zmianę jedną i drugą ręką) bądź oburącz. W obu przypadkach masażysta ustawiony jest w przedłużeniu długiej osi masowanego odcinka ciała, a palce masującej ręki ułożone są poprzecznie do włókien mięśniowych i między paliczkowych; błędem jest wykonywanie ruchu w kierunku kciuka tak, że kciuk dąży do palców, a palce do kciuka - jednocześnie cała ręka przesuwa się dośrodkowo wzdłuż masowanych włókien mięśniowych. Nasada dłoni ślizga się swobodnie po masowanej powierzchni .Palce 2-5 w czasie ruchu obrotowego wyraźnie zginają się w stawach śródręczo-paliczkowych i między paliczkowych; błędem jest wykonywanie ruchu za pośrednictwem stawu barkowego przy wyprostowanych palcach ręki. Ruch można wykonywać techniką wspomaganą, przykładając obciążenie drugą ręką na okolicę grzbietową paliczków ręki masującej.

2. Ugniatanie przesuwane - należy do najczęściej wykorzystywanych i najbardziej efektywnych ruchów w masażu klasycznym. Masażysta ustawiony jest równolegle do masowanego odcinka ciała. Obydwie ręce równocześnie chwytają za mięsień poprzecznie do jego włókien. Odległość między rękami jest niewielka i wynosi ok.2cm. Po silnym odciągnięciu mięśnia od części kostnej jedną rękę masażysta przesuwa w kierunku do siebie, drugą w kierunku przeciwnym. Między rękami tworzy się wyraźny, załamany fałd mięśniowy. Następnie , nie wypuszczając mięśnia, wykonuje się takie same ruchy, tylko w kierunkach przeciwnych, jednocześnie stopniowo przesuwając ręce dośrodkowo, wzdłuż włókien mięśniowych. Mięsień jest jakby przekazywany z jednej ręki do drugiej.

3. Ugniatanie wałkowane - ruch zbliżony do poprzedniego, z ty że masujące ręce pracują nie w przeciwnych kierunkach, lecz w tych samych kierunkach. Mięsień chwyta się równocześnie obiema dłońmi między wszystkie palce a kłąb kciuka i palca małego. Kciuki są przywiedzione i mogą krzyżować się, zachodząc na siebie. W pierwszym momencie mięsień należy przesunąć do siebie uciskając go palcami, a następnie od siebie - uciskając nasadą dłoni z jednoczesnym przesunięciem rąk wzdłuż mięśnia.

Odmianą jest ruch polegający na tym, że cały masowany odcinek kończyny ujmuje się z dwóch stron (na dwóch przeciwnych płaszczyznach) i wykonując rękami ruchy w przeciwnych kierunkach z dociskiem do części kostnych, przesuwa się je stopniowo dośrodkowo. Tego typu ruch stosuje się w masażu całego (tzn. prostowniki i zginacze razem) uda, przedramienia i ramienia.

4. Ugniatanie ruchem szczypcowym - ruch wykonuje się naprzemiennie; masażysta ustawia się równolegle do masowanego odcinka ciała. Palce rąk rozstawione i zgięte szponowato chwytają naprzemiennie za mięsień z taką siłą, aby w pierwszym momencie zdecydowanie go unieść, a następnie wypuścić z uchwytu (uniesiony mięsień wyślizguje się spomiędzy palców).